Karayollarında Su Kızaklaması Sorunu ve Türkiye İçin Kavramsal Bir Çerçeve Önerisi

Creative Commons License

Balcı S., Yardım M. S.

LİSANSÜSTÜ ÖĞRENCİ KONFERANSI-ULAŞTIRMA-2025 GÜZ DÖNEMİ, İstanbul, Türkiye, 22 Kasım 2025, ss.30-41, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.30-41
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Yıldız Teknik Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Türkiye’de karayolu güvenliği açısından öne çıkan risklerden biri, özellikle yoğun yağışlarda ortaya çıkan su kızaklaması olgusudur.  Tekerlek ile yol yüzeyi arasındaki temasın su tabakası ile kesilmesi sonucu oluşan bu durum, yüksek hızlarda kontrol kaybı ve ciddi  kazalara neden olmaktadır. Mevcut Karayolu Teknik Şartnamesi (KTŞ) ve Tasarım El Kitabı su kızaklaması riskini doğrudan ele almamakta, drenaj ve kaplama kriterlerini yalnızca genel çerçevede değerlendirmektedir. Bu çalışma, söz konusu boşluğu gidermek amacıyla “Türkiye Su Kızaklaması Uygulama Rehberi”ni önermektedir. Rehber; tasarım aşamasında eğim, dever, yüzey dokusu ve malzeme seçimini; inşaat sürecinde kalite kontrolü; bakım aşamasında drenaj temizliği ve yüzey yenilemeyi; işletme sürecinde ise risk odaklı izleme sistemlerini kapsamaktadır. Ayrıca rehberin KTŞ ve Tasarım El Kitabı’na entegrasyonu, üniversite–KGM–Belediye iş birliğinin geliştirilmesi ve düzenli makro/mikro doku ölçümleri önerilmektedir. Bu yaklaşımın uzun vadede yol güvenliğini artırması, kazaları ve bakım maliyetlerini azaltması beklenmektedir. Gelecek çalışmalar kapsamında ise risk haritalarının hazırlanması, yapay zekâ destekli tahmin modelleri ve pilot uygulamaların değerlendirilmesi önerilmektedir.


Anahtar Sözcükler: Su kızaklaması, yol güvenliği, tasarım kriterleri, Türkiye karayolları, risk
yönetimi