İstanbul Genelinde 2015-2018 Döneminde Trafik Kaza Kara Noktalarının Mekansal Analiz Yöntemleri Kullanılarak Tespit Edilmesi


Bayram U., Yardım M. S.

6. Uluslararası Multidisipliner Çalışmaları Kongresi, Gaziantep, Türkiye, 26 - 27 Nisan 2019, ss.148

  • Basıldığı Şehir: Gaziantep
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.148

Özet

Bugün hâlâ ölüm nedenleri arasında trafik kazaları ilk sıralarda yer almaya devam etmekte; dünyada ortalama olarak her yıl 1.350.000 kişi trafik kazalarında hayatını kaybetmektedir. Ülkemizde İstanbul, nüfus ve taşıt sahipliği dikkate alındığında en çok trafik kazasına sahne olan ildir. Dar bir coğrafi alana sıkışmış bulunan İstanbul, aynı zamanda çok merkezli kent formuna sahip bir metropoldür. Günümüzde, gerçekleşmiş bulunan trafik kazalarının sadece sayılarını ve trafik kazalarıyla ilgili çeşitli tipteki verilerin miktarlarını bilmek, kazaların değerlendirilmesi ve bu konularda isabetli tedbirler almak için yeterli olmamaktadır. Kazaların niteliklerinin zaman içindeki değişimine ek olarak, mekânsal olarak dağılımlarının bilinmesi, neden-sonuç ilişkisi bağlamında olaylara daha derinlemesine nüfuz etme imkânı sunmaktadır. Trafik kazalarının sıklıkla ortaya çıktığı kaza kara noktalarının mekânsal olarak dağılımının belirlenmesi, son yıllardaki kaza analizi yönelimlerinden biridir.

Bu çalışmada, çok merkezli bir metropol olan İstanbul’da meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarını değerlendirmeye yönelik, mekânsal bir kaza kara nokta analizi yapılması ve bulgularının sunulması amaçlanmıştır.

Bu kapsamda, İstanbul’da ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarının 2015-2018 yılları arasındaki tüm verileri incelenmiştir. Ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarına Eş Değer Ağırlık Yöntemi (Kaza Şiddeti Yöntemi) uygulanıp, daha sonra kaza kara nokta belirleme yöntemlerinden olan Çekirdek Yoğunluk Tahmini (Kernel Density Estimation) uygulanarak, İstanbul geneli için, çeşitli derinlikte tematik kaza kara nokta haritaları çıkarılmıştır.

Çalışmada; oluş şekillerine göre en çok öne çıkan kaza türlerinin sırasıyla, yandan çarpmalı, yayaya çarpmalı ve arkadan çarpmalı kazalar olduğu görülmüştür. En çok kaza meydana gelen ilçeler ise Kadıköy ve Küçükçekmece’dir. Ölü ve yaralı sayısına bakıldığında ise ölü sayısının yıllara göre azalmakta olduğunu, yaralı sayısının ise değişkenlik gösterdiğini görülmektedir.

Hazırlanan tematik kaza kara nokta haritalarının değerlendirilmesiyle, çeşitli türdeki kaza verileriyle mekan ilişkileri sorgulanmış, bunun neticesinde ölümlü ve yaralanmalı kazaların azaltılabileceğine dair iyimserliği destekleyen sonuçlara ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Trafik kazaları, kaza kara noktaları, Eş değer ağırlık yöntemi, Kernel yoğunluk tahmini, CBS, İstanbul.