The Analysis of Ayşe Kulin's novel Nefes Nefese and its English translations with a focus on urban semiotics and semiotics of translation


Kasar S., Güzel O. E.

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, vol.27, no.27, pp.869-890, 2022 (Peer-Reviewed Journal)

Abstract

Bu makalede amaç, Ayşe Kulin’in Nefes Nefese adlı romanındaki kentsel uzamın İngilizce erek

metinlere aktarımını kent göstergebilimi ve çeviri göstergebilimi bağlamında incelemektir.

Makalenin temel inceleme nesnesini, kaynak metin olarak Kulin'in 2002 yılında yayımladığı romanı,

erek metinler olarak da bu romanın 2006 yılında (Everest Yayınları) John W. Baker tarafından

yapılan İngilizce çevirisi ve yine aynı çevirinin 2013 yılındaki (Amazon Crossing) gözden geçirilmiş

baskısı oluşturmaktadır. Yazınsal metinler çeviri açısından en zorlayıcı metinler arasındadır. Bu zorlu

metin türünün anlamlandırılması ve yorumlanması için göstergebilimsel çözümleme tekniği

çevirmenlere rehberlik edebilir. Çeviri göstergebilimi yöntemiyle çevirmen, yazar tarafından kaynak

metinde oluşturulan örtük göstergeleri ve/veya karmaşık yazınsal anlam evrenini yöntemli bir

okumayla ele alır ve böylelikle erek dile de en az kayıpla aktarır. Göstergebilim bünyesindeki bir

araştırma alanı olarak kent göstergebilimi, çok katmanlı anlam örgüsüne sahip ve dolayısıyla farklı

biçimlerde yorumlanabilen kente ait göstergeleri sahip oldukları anlamsal çoğulluk ve yorum

zenginliği içinde ele alıp çözümler. Bu makalede, Ayşe Kulin'in Nefes Nefese adlı romanı ile İngilizce

çevirilerinde kentleri temsil eden göstergeler, kent göstergebilimi ve çeviri göstergebiliminin

bütünleşik bağlamında çözümlenmektedir. Çözümlemenin çerçevesini, Öztürk Kasar'ın ortaya

koyduğu kent göstergebilimsel inceleme sınıflandırmasında yer alan ölçütler ile çeviri göstergebilimi

bağlamında ortaya koyduğu Çeviride Anlam Evrilmesi Dizgeselliği oluşturmaktadır. Bu çalışmanın

sonucunda, çok katmanlı göstergeler dizgesi olan kente ilişkin göstergelerin yazınsal çeviride erek

metne en az kayıpla aktarılması için, kent göstergebilimi ile çeviri göstergebiliminin katkısı

gösterilmeye çalışılmıştır.