Akademik Veri Yönetim Sistemi
LİSANSÜSTÜ ÖĞRENCİ KONFERANSI-ULAŞTIRMA-2025 GÜZ DÖNEMİ, İstanbul, Türkiye, 22 Kasım 2025, ss.82-92, (Tam Metin Bildiri)
Kentlerin giderek karmaşıklaşan ulaştırma yapısı, güvenli, verimli ve sürdürülebilir çözümlere duyulan ihtiyacı her geçen gün artırmaktadır. Bu gereksinimlere yanıt olarak gelişen Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemleri (K-AUS), araçları, altyapı elemanları ve kullanıcılar arasında gerçek zamanlı veri paylaşımına dayalı ve adeta şehirlerin dijital zekâsını da dönüştüren, yeni bir bütüncül mobilite paradigması sunmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, K-AUS’un ulaştırma altyapılarında meydana getirdiği karşılıklı etkileşim, güvenlik ve sürdürülebilirlik etkilerini disiplinler arası bir yaklaşımla değerlendirmektir. Çalışmada buna yönelik olarak, literatür temelli nitel analiz yöntemiyle K-AUS’un yapısı, temel bileşenleri ve uluslararası uygulamalar incelenmekte; Avrupa’daki öncü projeler (C-Roads, NordicWay, SCOOP@F) ile Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi arasındaki uyumu değerlendirilmektedir. Ayrıca, 5G ve C-V2X
tabanlı haberleşme teknolojileri, yapay zekâ destekli karar mekanizmaları ve sensör tabanlı veri yönetim altyapılarının gelecekteki rolleri tartışılmaktadır.
Bulgular, K-AUS’un yalnızca bir teknoloji değil, ulaşımda etkileşimsel düşünme kültürü oluşturduğunu göstermektedir. Araştırma, V2V, V2I ve V2X haberleşme türlerinin kentiçi trafik yönetimine getirdiği yenilikleri; AUS tabanlı karar destek mekanizmalarının insan-araç-
altyapı etkileşimi üzerindeki dönüştürücü etkisini ortaya koymaktadır. Avrupa Birliği’nin KAUS odaklı öncü projelerde geliştirilen haberleşme protokolleri, veri paylaşım yapıları ve güvenlik standartları Türkiye’deki mevcut AUS stratejileriyle karşılaştırılmıştır. Ayrıca,
Türkiye’nin AUS Strateji Belgesi (2020–2023), Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı (2023–2053) ve 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi ile bütünleştirilebilecek öneriler geliştirilmiştir. K-AUS, Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefleriyle uyumlu olarak, çevresel sürdürülebilirlik ve dijital dönüşüm süreçlerini bütüncül biçimde ilerletebilecek yenilikçi bir altyapı modeli sunmaktadır. Bu kapsamda, 5G tabanlı iletişim ağlarının yaygınlaştırılması, yerli V2X teknolojilerinin geliştirilmesi ve şehir dijital ikizlerinin kurulması, insan odaklı, kazasız ve karbonsuz bir mobilite ekosisteminin inşasında temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kooperatif akıllı ulaşım sistemleri, K-AUS, mobilite, sürdürülebilir
ulaştırma