Kentsel Yük Taşımalarının Tıkanıklık Maliyeti İçindeki Payının Tahmin Edilmesi


Aksoy B. , Gürsoy M.

Transist 2018, İstanbul, Türkiye, 08 Kasım 2018, ss.83-87

  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayısı: ss.83-87

Özet

Karayolu ile yük taşımacılığı, günümüzde pek çok ülkede en yaygın olarak kullanılan yük taşıma türüdür. Karayolu yük taşımacılığı, kent içerisindeki trafiğin önemli bir kısmını oluşturur. Oysa tüm ulaştırma otoriteleri tarafından kısa mesafeler için verimli, uzun mesafeler için ise ‘kirletici’ ve pahalı özellikte olduğu kabul edilmektedir. Bu yüzden dünyadaki genel eğilim; yük taşımacılığını, yük köyleri kurarak çoktürlü hale getirmek ve karayolu yük taşımacılığının toplamdaki payını azaltmaktır. Böylece karayolu yük taşımacılığı, ulaştırma uzmanlarının sık sık dile getirdiği gibi; yalnızca taşımanın spesifik teslimat özellikleri gerektiren son km-ilk km aşamalarında tercih edilecektir. Genel olarak, yük taşıtlarının tıkanıklık üzerindeki etkileri trafik içerisindeki mevcudiyetlerinden daha yüksek oranlarda olmaktadır. Yani aslında araştırmacıların/karar vericilerin yalnızca ağır taşıt yüzdelerini ve ağır taşıt emisyon oranlarını kullanarak yaptıkları değerlendirmeler eksik olabilmektedir. Bu nedenle, tıkanıklık maliyetleri hesaplanırken yolcu taşıtları ile yük taşıtlarının tıkanma maliyetlerinin ayrı ayrı hesaplanması gerekmektedir. Bu yazıda ele alınan tıkanma maliyeti hesaplamalarının, karar vericilere ve karayolu yük taşımacılığı paydaşlarına bilgi vermesi amaçlanmaktadır. Yük taşıtlarını yolcu taşıtlarından ayrı olarak ele alan bir tıkanıklık maliyeti bilgisinin, kısıtlı bütçelerle yüz yüze olan kamu sektöründe tıkanıklık fiyatlandırması uygulamaları için fikir vermesi umulmaktadır.

 

Anahtar Sözcükler: Kentsel yük taşımacılığı, tıkanıklık maliyeti, yük taşıtları.