MOTOSİKLET LASTİĞİ YUVARLANMA DİRENÇ KATSAYISININ LASTİK BASINCI VE SICAKLIĞI İLE DEĞİŞİMİNİN HESAPLANMASI İÇİN DENEYSEL SİSTEM TASARLANMASI


Creative Commons License

Ergenç A. T. , Uyav N. S.

Anatolian Congresses 8th International Applied Sciences Congress , Diyarbakır, Turkey, 25 - 26 December 2021, pp.79-84

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Diyarbakır
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.79-84

Abstract

Yuvarlanma direnci; başlıca tekerdeki şekil değiştirmeden kaynaklanan, yola aktarılan ve oluşmaya başlayan hareketle birlikte ortaya çıkan taşıt hareketine engel bir dirençtir. Taşıt üzerinde başlıca yakıt tüketimini etkileyen ve taşıt hareketine engel olan dirençlerin toplam büyüklüğünün %20’sine varan bir kısmını oluşturabilen önemli bir dirençtir. Yuvarlanma direncini; yolun yapısı, lastik basıncı, taşıt hızı, lastik çapı, taşıt ağırlığı, tahrik kuvveti,sıcaklık etkilemektedir. Lastik üzerinde oluşan yuvarlanma direnç katsayısı direkt olarak yol testleri ile ölçümlenebildiği gibi bu tezin başlığında da yer aldığı üzere deneysel yöntemlerle de ölçülebilmektedir. Deneysel ölçümlemeler için yaygın olarak; dış tambur, iç tambur, dönen düz disk, çift döner sistem, ileri-geri hareket edebilen platformlar gibi tasarımlar kullanılmaktadır. Bu deneysel yöntemlerden dış tambur olarak adlandırılan yöntem tercih edilmiştir. Dıştambur yöntemi ile motosiklet lastiğinin yuvarlanma direnç katsayısının sıcaklık ve basınç ile değişimini ölçümlemek üzere test düzeneği tasarımı yapılmıştır. Tasarımda, lastik ile tambur aynı eksene konumlandırılmıştır. Lastiğe z ekseninde serbestlik verilmiş ve lastik bir çatal ile yük sensörüne bağlamıştır. Ayrıca taşıt ağırlığını deneye uygulamak üzere lastik merkezine, uygun ağırlıklar asılmıştır. Tambura ise hareket vermek üzere bir elektrik motoru bağlanmıştır. Rijit tambur döndürülerek tekerin de dönmesisağlanmış ve bu yolla yük sensörü üzerinden ölçümler alınmıştır. Elde edilen bu ölçümler anlamlandırılarak lastikte sıcaklık ve lastik basıncı anlamında optimizasyonlar yapılmıştır. Yapılan bu iyileştirmeler üniversitemizin kullanmış olduğu yarış aracının lastiklerine uygulanmıştır.