İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerine Yönelik İletişim Becerileri Değerlendirme Ölçeği’nin Geliştirilmesi


Karaağaç Z. G. , Bölükbaşı Macit Z.

International Science and Academic Congress, Konya, Turkey, 19 - 20 April 2019, vol.3, pp.204-205

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • Volume: 3
  • City: Konya
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.204-205

Abstract

İletişim, sözlü ve sözsüz sembollerin kullanılmasıyla duygu, düşünce, tutum veya görüşlerin karşı tarafa aktarıldığı bir alışveriş sürecidir. Bu semboller dil, kelime, vurgu, şekil, eylem veya resim olabilir. İletişim hem kişilerarası hem de sosyal bağlamda merkezi bir konuma sahiptir. Her iki bağlamda da kurulan ilişkiler beraberinde iletişimi de getirmektedir. İletişimin günlük hayattaki tartışılmaz konumunun yanı sıra kişilerin ruh sağlığı açısından da önemli bir yeri bulunmaktadır. Sağlıklı iletişimin ruh sağlığı açısından koruyucu bir rolü olduğu görülmektedir. Literatürde iletişim becerilerine yönelik farklı tanımlamalar yer almaktadır. Dinleme, empati, kendini ifade etme, egoyu geliştirici dil, sözel olmayan iletişim gibi farklı iletişim becerileri tanımlanmıştır. Dinleme iletişim becerileri arasında temel bir konuma sahiptir. Çoğu zaman dinleme karşıdakinin ne dediğini duymaktan çok anlama, yorumlama, süzgeçten geçirme gibi daha karmaşık bir süreci ifade etmektedir. Dinleme aktif-pasif, empatik, amaçlı veya eleştirel gibi alt başlıklara sahiptir. İletişim, her yaştan bireyi etkileyen bir güce sahiptir. İlkokul düzeyi öğrencilerde de iletişim becerilerinin kullanılması kişilerarası ve sosyal ilişkilerin kurulmasında ve yürütülmesinde önemlidir. Alan yazın incelendiğinde iletişim becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilen ölçeklerin çoğunlukla yetişkinlere yönelik olduğu, ilkokul düzeyindeki bireylerin iletişim becerilerini ölçecek bir ölçme aracının bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu ölçeğin geliştirilmesi ile alan yazındaki boşluğun doldurulması amaçlanmıştır. Ölçeğin dinleme, kendini ifade etme ve iletişim engelleri olmak üzere üç boyuttan oluşması amaçlanmaktadır. Ayrıca gelecekte ilkokul öğrencilerinde iletişim becerilerine yönelik yapılacak çalışmalarda araştırmacılara kolaylık sağlayacağı düşünülmektedir. Tarama yöntemi ile yapılan bu çalışmada ulaşılabilen 21 adet literatür bilgisinin derlenmesi sonucunda elde edilen kuramsal bilgi, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin iletişim becerileri düzeylerini belirlemek için bir ölçme aracı geliştirmeye dayanak olmuştur. Çalışma grubunda Eskişehir il merkezinde öğrenim gören 4. sınıf öğrencileri yer alacaktır. Kuramsal dayanak doğrultusunda yazılan ölçek maddeleri öğrencilerin dikkat ve bilişsel düzeyi göz önünde bulundurularak ölçek üçlü likert olarak hazırlanmıştır. Anlaşılırlık açısından dil bilim alanından iki uzmanın ve içerik açısından PDR alanından iki uzmanın görüşüne sunulmuştur. Ölçekte iki kısım bulunmaktadır. İlk kısımda yaş, cinsiyet, kardeş sırası ve anne baba eğitim durumlarına ait demografik bilgi formu yer almaktadır. İkinci kısımda ise katılımcıların iletişim becerilerini ölçmeyi amaçlayan ölçek maddeleri yer almaktadır. Son olarak ölçek geliştirme aşamaları doğrultusunda uygulama ve istatistiki işlemler yapılarak ölçeğe son halinin verilmesi, saha ve alan yazına kazandırılması planlanmaktadır.