Akademik Veri Yönetim Sistemi
4th INTERNATIONAL SCIENTIFIC RESEARCH AND INNOVATION CONGRESS, Bursa, Türkiye, 14 - 16 Aralık 2025, ss.1209-1226, (Tam Metin Bildiri)
Günümüzde mimari çizimlerdeki insan figürleri, çoğu zaman ölçek ve derinlik göstergesi
olarak kullanılan yardımcı unsurlardır. Bunlar, bazen mimarın uzantısı gibi çalışır, bazense
kendi başına bir hikâye taşırlar. Figürler sayesinde çizim, yalnızca fiziksel bir yerin tarifinden
çıkar; duyusal, deneyimsel ve zamansal bir anlatıya dönüşür. Dolayısıyla, kullanılan stil
mimarın kişisel estetiği, tarihsel bağlamı ve insan‑mekân ilişkisine dair ideolojik bakışını
yansıtan bir “mimari imza” haline gelir.
Geçmişte insan figürü, mimari çizimlerde hem mekânsal ilişkileri kuran hem de dönemin
kültürel, teknik ve düşünsel yaklaşımlarını yansıtan önemli bir araç olarak ortaya çıkmış;
gerçekçi ve ayrıntılı silüetler ile klasik oran arayışlarından modernist çizimlerin soyut
figürlerine, fotoğrafın ve kolaj tekniklerinin mimariye kattığı yeni temsil dillerine kadar pek
çok dönüşüm geçirmiştir. Fabio Colonnese (2019)’in de üstünde durduğu gibi mimari çizimde
insan figürü, Rönesans döneminde mekânın oranlarını ve optik düzenini göstermek için
kullanılan bir referans öğesi iken, 20. yüzyılda Taylorizm etkisiyle üretim süreçlerini ve
mekân kullanımını optimize eden bir parametre hâline gelmiştir. 20.yüzyıl ortalarında ise
figürler, mekânın ölçeğini ve işlevini anlatan “kullanım talimatı” niteliği kazanmıştır.
Le Corbusier’in kimi iç mekanlarında kitap okuyan, resim yapan, yemek pişiren veya oyun
oynayan bu figürler, alışılmadık mekân düzenlerini açıklamak için kullanılmakla kalmamış;
aynı zamanda tasarımın önerdiği ve idealize ettiği yaşam tarzını temsil eden anlatısal bir araç
olarak işlev görmüştür.
Bu tarihsel örneklerde figür, kimi zaman tasarımcının mekânı nasıl kurguladığını sezdiren bir
düşünsel iz, kimi zaman da bireysel ve toplumsal ideolojileri yansıtan sessiz bir yorum aracı
olarak işlev görmüştür. Bugün yaygınlaşan standart figürlerin aksine, geçmişte figür, hareketi
ve çizgi karakteri ile mimarın manifestosunu, tasarımın karakterini ve mekânın tahayyül
edilen kullanımını aktarabilen anlatısal öğelerdir. Aynı zamanda mimarinin ölçülemez bazı
özelliklerini aktarmak için bir referanstır. Bu çalışma, insan figürünün tarihsel temsil
pratiklerindeki dönüşümünü inceleyerek, erken çizimlerden modern dönemin kolajlarına ve
dijital öncesi üretimlere, güncel yüzeyselliğin gerisindeki zengin anlatı potansiyelini görünür
kılmayı amaçlamaktadır.
In today's architectural drawings, human figures often serve to indicate scale and depth. They
sometimes act as extensions of the architect, while at other times they carry their own story.
Through them, the drawing transcends the mere description of a physical place; it becomes a
sensory, experiential, and temporal narrative. Therefore, the style used becomes an
“architectural signature” that reflects the architect's personal aesthetics, historical context, and
ideological perspective on the relationship between people and space.
Historically, human figures were key tools in establishing spatial relationships and conveying
the cultural, technical, and intellectual approaches of their time. They evolved from realistic,
proportioned silhouettes to abstract modernist figures, incorporating new representational
languages introduced by photography and collage. Fabio Colonnese (2019) emphasized, the
human figure in architectural drawing was a reference element used during the Renaissance to
show the proportions and optical order of space, while in the 20th century, under the influence
of Taylorism, it became a parameter that optimized production processes and space usage. By
the mid-20th century, figures had acquired the quality of “instructions for use,” explaining the
scale and function of space. In some of Le Corbusier's interiors, these figures reading books,
painting, cooking, or playing games were not only used to explain unusual spatial
arrangements; they also functioned as a narrative tool representing the lifestyle proposed and
idealized by the design.
In these historical examples, the figure has sometimes served as a conceptual trace hinting at
how the designer conceived the space, and at other times as a silent commentary reflecting
individual and social ideologies. Unlike the standardized figures prevalent today, figures in
the past were narrative elements capable of conveying the architect's manifesto, the character
of the design, and the imagined use of the space through their movement and line character.
They also serve as a reference for conveying certain immeasurable characteristics of
architecture. This study aims to reveal the rich narrative potential behind contemporary
superficiality by examining the transformation of the human figure in historical representation
practices, from early drawings to modern collages and pre-digital productions.
Keywords: Architectural Representation, Human Figure, Narrativity, Design Ideology