» III. Uluslararası Mtskheta Bilimsel Araştırmalar ve İnovasyon Kongresi, Mcheta, Gürcistan, 6 - 07 Aralık 2025, ss.226-227, (Özet Bildiri)
Türkiye 21. yüzyılda aldığı yoğun göçlerle birlikte dünyanın en fazla göçmen barındıran ülkelerinden biri hâline gelmiştir. Göçmenlerin yeni bir ülkeye intibakında en kritik eşiklerden birini de dil oluşturmaktadır. Göçmenlerin intibakı ve onları yerli öğrencilerin arasına intibakında okuma başarısı ve ilgili psikometrik değişkenler bazındaki farkın bilinmesi kıymetli faydalar sunma potansiyeline sahiptir. Bu sebeple çalışmada Türkiye’de yer alan göçmen ve göçmen olmayan öğrencilerin okuma ve okuma temelli psikometrik faktörlere yönelik istatistiki olarak anlamlı farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesine çalışılmıştır. Çalışma verileri PISA’nın 2018 döngüsündeki Türkiye örneklemidir. Bağımsız örneklemler t-testi ve etki büyüklüğü hesaplamalarıyla yürütülen incelemelerde göçmen olmayan öğrencilerin hem performans hem de psikometrik alanlarda anlamlı düzeyde yüksek puanlara sahip olduğu görülmüştür. Okuma başarısında göçmen olmayan öğrenciler lehine anlamlı bir fark bulunmuş (t(6840)=4,12; p<,001; d≈0,22) ve bu fark düşük etki büyüklüğüne işaret etmiştir. Okuma öz yeterliği puanlarında da göçmen olmayan öğrenciler anlamlı biçimde daha yüksek ortalamaya ulaşmıştır (t(6835)=3,47; p<,001; d≈0,18). Benzer şekilde okuma motivasyonu (t(6829)=2,91, p=,004; d≈0,15) ve üst-biliş okuma stratejileri (t(6833)=3,05; p=,002; d≈0,16) değişkenlerinde de göçmen olmayan grup lehine anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. Bulgular Türkiye’de göçmen öğrencilerin okuma alanında hem başarı hem de okuma sürecine ilişkin algı ve performans unsurları bakımından dezavantajlı bir noktada bulunduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, göçmen öğrencilerin dil uyumu, akademik destek mekanizmaları ve okuryazarlık odaklı kapsayıcı eğitim politikalarının ehemmiyetini vurgulamakta; ayrıca göçmenliğin okuma performansı üzerindeki etkilerini daha derinlemesine irdeleyen çok seviyeli modellerin gerekliliğine işaret etmektedir.
Turkey has become one of the countries hosting the largest number of migrants in the world, particularly due to the substantial migration flows it has received in the 21st century. Language constitutes one of the most critical thresholds in migrants’ adaptation to a new country. Understanding the differences in reading achievement and related psychometric variables between migrant and non-migrant students offers valuable insights for both migrant integration and their inclusion within the local student population. For this reason, the present study aims to determine whether statistically significant differences exist between migrant and non-migrant students in Turkey regarding reading performance and reading-related psychometric factors. The study utilizes data from the Turkish sample of the 2018 cycle of PISA. Analyses conducted through independent samples t-tests and effect size calculations show that non-migrant students have significantly higher scores in both performance and psychometric domains. A significant difference in reading achievement was found in favor of non-migrant students (t(6840)=4,12, p<.001; d≈0.22), indicating a small effect size. Non-migrant students also reached significantly higher mean scores in reading self-efficacy (t(6835)=3.47, p<.001; d≈0.18). Similarly, significant differences favoring the non-migrant group were identified in reading motivation (t(6829)=2.91, p=.004; d≈0.15) and metacognitive reading strategies (t(6833)=3.05, p=.002; d≈0.16). The findings indicate that migrant students in Turkey are disadvantaged in reading, both in terms of academic performance and in cognitive-affective components related to the reading process. These results highlight the importance of language adaptation, academic support mechanisms, and literacy-oriented inclusive education policies for migrant students, and point to the need for multi-level models that examine the effects of migration on reading performance in greater depth.