Bütüncül ve Eklektik Terapi/Psikolojik Danışma Yaklaşımları İle Eklektik Yardım Becerileri Modelleri

Creative Commons License

Yüksel Şahin F.

TÜRKİYE BÜTÜNCÜL PSİKOTERAPİ DERGİSİ, cilt.9, sa.18, ss.101-115, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Özet Çalışmanın amacı geleneksel derleme yaklaşımıyla Bütüncül ve Eklektik Terapi/Psikolojik Danışma Yaklaşımları ile Eklektik Yardım Becerileri Modellerini açıklamaktır. Bu amaçla literatür, Google Scholar, SSCI ve EBSCO veri tabanlarında indekslenen makaleler ile elektronik ve basılı kitaplardan elde edilen bilgiler doğrultusunda gözden geçirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, literatürde “bütünleştirme” ve “eklektizm” kavramlarının birbirlerinin yerine kullanıldığı görülse de, bu iki kavramın birbirlerinden farklılıkları olduğu ortaya konulmuştur. Bütünleştirme yaklaşımı, farklı terapi kuramlarının sistematik biçimde bir araya getirilerek yeni ve bütüncül bir yapı oluşturulmasını ifade ederken; eklektizm, danışanın gereksinimlerine göre farklı terapilere ait tekniklerin seçilerek kullanılmasına dayanmaktadır. Bununla birlikte, literatürde eklektizm ile bütünleştirici yaklaşımlar arasındaki sınırların her zaman kesin biçimde ayrılmadığı, bu nedenle söz konusu yaklaşımların birbirinden tamamen bağımsız yapılardan ziyade, bir süreklilik üzerinde birbirine geçiş yapan yapılar olarak ele alınmasının daha uygun olduğu da vurgulanmaktadır. Literatürde, Bütüncül ve Eklektik Terapi/Psikolojik Danışma Yaklaşımlarının 4 temel başlık altında olduğu görülmüştür. Bunlar: Özümseyici (Asimilatif) Bütünleştirme Yaklaşımı, Ortak Faktörler Yaklaşımı, Kuramsal Bütünleştirme Yaklaşımı ve Teknik Eklektizm Yaklaşımıdır. Ayrıca, Eklektik Terapi/Psikolojik Danışma Yaklaşımını Temel Alan Yardım Becerileri Modelleri (Örn; Egan’ın Sistematik Eklektizm Modeli, Ivey’in Mikrobeceri Eğitim Modeli, Carkhuff’un Yardım Etme Becerileri Modeli) de bulunmaktadır. Çalışmada 1990’lardan bu yana danışmanlar/terapistler üzerine yapılan araştırmalarda en büyük eğilimin Bütünleştirici ve Eklektik Yaklaşım yönünde olduğu da görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Bütüncül ve Eklektik Terapi/Psikolojik Danışma Yaklaşımı, Özümseyici Asimilatif Bütünleştirme Yaklaşımı, Ortak Faktörler Yaklaşımı, Kuramsal Bütünleştirme Yaklaşımı, Teknik Eklektizm Yaklaşımı, Eklektik Yardım Becerileri Modelleri