Akademik Veri Yönetim Sistemi
Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sa.72, ss.111-130, 2026 (TRDizin)
Sözsüz müzik eserlerini dinlerken bireylerin zihinlerinde öyküler oluşturması, özellikle uluslararası literatürde güncel ve ilgi çekici bir konudur. “Narrative Listening” olarak kavramsallaştırılan bu dinleme biçimi, araştırmamız kapsamında “Öyküleyici Dinleme” olarak Türkçeleştirilmiştir. Bu çalışma, Romantik dönem bestecisi Robert Schumann'ın “İlk Kayıp” isimli, karakter parçası türündeki eserini öyküleyici dinleme açısından incelemeyi amaçlamıştır.
Temel araştırma sorusu, “Dinleyicilerin oluşturduğu anlatılar, öyküleyici dinlemenin unsurları (kişi, durum/olay, ortam/bağlam canlanması) açısından nasıl değişmektedir?” şeklinde belirlenmiştir. Açık uçlu soruya verilen dinleyici yanıtları, içerik analizi yönteminin nicel ve nitel boyutlarıyla analiz edilmiştir. İçerik analizinin nicel boyutunda kelime ve frekans sıklıklarına yer verilmiştir. Nitel boyutunda ise dinleyici yanıtları öyküleyici dinlemenin unsurunu oluşturan üç kategori açısından kodlanarak gruplar arası (müzik bölümünde okuyanlar ve diğer) karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş ve kelime bulutlarıyla görselleştirilmiştir. Bununla beraber dinleyici yanıtları doğrudan alıntılarla sunulmuştur. Çalışma sonucunda öyküleyici dinlemenin müzik eğitiminden bağımsız bir müziği anlamlandırma stratejisi olduğu tespit edilmiştir. Dinleyicilerin oluşturdukları anlatılarda kişi kategorisinde belirgin benzerlikler, durum/olay kategorisinde farklılıklar ve ortam/bağlam kategorisinde ise belirgin farklılıklar olduğu gözlemlenmiştir. Bu araştırma, uluslararası literatürün merceğindeki öyküleyici dinlemeye odaklanarak, karakter parçası türüyle bu dinleme biçimini ilişkilendiren öncü bir çalışma olmayı hedeflemektedir. Sosyal bilimler ve müzik bilimleri alanlarına interdisipliner yeni bir bakış açısı sunarak gelecekteki ampirik çalışmalara zemin sunmaktadır.
Creating stories while listening to instrumental music is a current and engaging international research topic. This form of listening, conceptualized as "Narrative Listening," has been translated as "Öyküleyici Dinleme" in Turkish for the purposes of our research. This study aimed to examine Robert Schumann's Romantic-era character piece, "First Loss," from the perspective of narrative listening. The main research question was: "How do the narratives created by listeners vary in terms of the elements of narrative listening (person, situation/event, setting/context)?” The listener responses to the open-ended question were analyzed using the quantitative and qualitative dimensions of the content analysis method. In the quantitative dimension of the content analysis, word and frequency counts were included. In the qualitative dimension, listener responses were coded and grouped into three categories that form the elements of narrative listening. They were then analyzed comparatively between groups (those studying in the music department and others) and visualized with word clouds. Furthermore, direct quotations from the listener responses were presented. It was concluded from the study that narrative listening is a music-meaning-making strategy independent of music education. Findings revealed similarities in the person category, but distinct differences in situation/event and particularly in setting/context evocation. This pioneering research links narrative listening with the character piece genre, providing an interdisciplinary framework for future empirical studies in social and music sciences.